Accumonitor in camper of boot: zo bewaak je de resterende accucapaciteit
Leer hoe een accumonitor stroom, verbruikte Ah en resterende capaciteit meet in een camper, boot of off-grid 12V- of 24V-systeem.
Wie in een camper, boot of autonoom energiesysteem op een huishoudaccu vertrouwt, wil vooral weten hoelang de beschikbare energie nog meegaat. Alleen de accuspanning controleren is daarvoor meestal onvoldoende. Een accumonitor meet ook de laad- en ontlaadstroom en berekent hoeveel capaciteit is verbruikt en nog beschikbaar is.
Waarom zegt de accuspanning niet genoeg?
De spanning verandert door de belasting, het laadproces, de temperatuur en de gebruikte accutechnologie. Bij LiFePO4-accu’s blijft de spanning bovendien gedurende een groot deel van de ontlading relatief stabiel. Daardoor kan een eenvoudige voltmeter een geruststellende waarde tonen terwijl al een aanzienlijk deel van de capaciteit is gebruikt.
Het verschil tussen nominale en praktisch beschikbare energie krijgt ook aandacht in een praktijktest van Računalniške novice. Daarin wordt onderzocht hoeveel energie een 12V 100Ah LiFePO4-accu daadwerkelijk kan opslaan. Zo’n test onderstreept waarom capaciteit niet uitsluitend uit het etiket of een momentane spanningsmeting kan worden afgeleid.
Wat meet een accumonitor in de praktijk?
Een accumonitor gebruikt doorgaans een shunt: een nauwkeurige meetweerstand waar de laad- en ontlaadstroom doorheen loopt. Op basis van deze meting houdt de monitor de energiestroom van en naar de accu bij.
- Accuspanning: nuttig voor het herkennen van laden, rustspanning en een te lage spanning.
- Laad- en ontlaadstroom: laat direct zien hoeveel ampère een lader toevoegt of een verbruiker vraagt.
- Verbruikte ampère-uren: toont hoeveel capaciteit sinds de volle toestand uit de accu is gehaald.
- Resterende capaciteit: geeft een praktisch bruikbare indicatie van de actuele laadtoestand.
Een 12V-koelkast die gemiddeld 4 ampère gebruikt, verbruikt tijdens vijf draaiuren bijvoorbeeld ongeveer 20 Ah. Andere verbruikers en laadmomenten moeten in de totale energiebalans worden meegenomen.
Aandachtspunten bij installatie en instelling
Voor een betrouwbare meting moet in beginsel alle laad- en ontlaadstroom via de shunt lopen. Een aansluiting die de shunt omzeilt, zoals een afzonderlijke lader of verbruiker, wordt niet meegeteld. Volg altijd het meegeleverde aansluitschema en controleer vooraf de maximale stroom van omvormers, laders en andere apparatuur.
Stel daarnaast de juiste accucapaciteit en parameters voor het betreffende accutype in. Een onjuiste capaciteit of een monitor die niet correct met een volle accu is gesynchroniseerd, kan een misleidend resterend percentage tonen.
Praktische keuze voor 12V- en 24V-systemen
De TBS Expert Lite (12V-24V) is bedoeld voor gebruikers die een nauwkeurige laadtoestanduitlezing en eenvoudige bediening zoeken. Hij is geschikt voor loodhoudende en LiFePO4-accu’s en toont spanning, laad- en ontlaadstroom, verbruikte Ah en resterende capaciteit. De meegeleverde 500A-shunt is gespecificeerd voor 350A continue stroom.
Het interne alarmrelais kan bijvoorbeeld worden gebruikt om een generator te laten starten wanneer de accucapaciteit onder een ingesteld niveau komt. Daarmee is de monitor niet alleen een digitaal brandstofmetertje, maar ook een praktisch onderdeel van het energiebeheer aan boord, onderweg of op een off-grid locatie.